Asbestinventaris - Asbestattest
Tegen 2040 wil de Vlaamse Overheid een asbestveilig Vlaanderen.
Een verplichte inventarisatie van asbest dat zich in en rond een woning of gebouw bevindt is één van de genomen maatregelen.
Sinds november 2022 is het wettelijk verplicht om bij de overdracht van een pand gebouwd vόόr 2001 een asbestattest te bezorgen aan de nieuwe eigenaar.
Asbestinventaris
Een asbestinventaris wordt opgesteld door een door de OVAM erkende ‘Asbestdeskundige Inventarisatie’ of ‘ADI’ die ter plaatse een grondige visuele inspectie uitvoert volgens het inspectieprotocol van de OVAM.
De inspectie is in principe niet-destructief: er worden nooit wanden of vloeren beschadigd om ingesloten asbest op te sporen. Bij verdenking van asbest zijn soms wel kleine beschadigingen nodig om een staal te nemen voor labo-analyse door een geaccrediteerd laboratorium.
Enkel bij een inventarisatie voorafgaand aan sloopwerken of ingrijpende renovaties kunnen wel destructieve handelingen nodig zijn om asbestveilige werkprocessen en werkomgeving te waarborgen.
Asbestattest
Alle bevindingen van de asbestdeskundige en de resultaten van de labo-analyses worden verwerkt in het asbestinventarisattest dat ook wel asbestattest genoemd wordt. Het bevat informatie over asbest in het gebouw en toetst of het asbestveilig is. Het beschrijft voor een normaal gebruik van het gebouw welke materialen of gebouwonderdelen asbest bevatten, wat de staat is van het asbest en geeft advies over hoe het veilig kan beheerd of verwijderd worden.
De OVAM levert dit uniek asbestattest af voor elk gebouw. Het wordt centraal geregistreerd in de OVAM-databank en is raadpleegbaar via o.a. de Woningpas, net zoals EPC-certificaat.
Let wel, bij verbouwingen en verregaande renovaties is er een actualisatie van de inventaris nodig, ongeacht de geldigheid van het attest.
Hoe lang is het asbestattest geldig?
De standaard geldigheid van het asbestattest bedraagt 10 jaar vanaf de afleverdatum.
In het geval er minstens één asbesthoudend materiaal met hoog risico is vastgesteld wordt de geldigheid beperkt tot 5 jaar.
Als er echter geen enkel asbesthoudend materiaal gevonden is, is het asbestattest onbeperkt geldig.
Wanneer heeft u een asbestattest nodig?
Bij elke eigendomsoverdracht, verkoop, schenking, … van een gebouw van vόόr 2001 moet de eigenaar beschikken over een asbestattest. Het wordt aan de nieuwe eigenaar overhandigd uiterlijk bij de ondertekening van het compromis of overdrachtsovereenkomst. Dit geldt niet bij een erfenis.
Voor een VME (vereniging van mede-eigenaars) is er een algemene verplichting om over een afzonderlijk asbestattest van de gemeenschappelijke delen te beschikken uiterlijk op 31 december 2026, als het gebouw ouder is dan 2001. De inventarisatie omvat de gangen, trappen, liften, kelders, parkeerplaatsen, technische ruimtes, dak.... Vanaf 1 mei 2025 is het bij de verkoop van een privatief appartement gebouwd vόόr 2001 verplicht om over een asbestattest te beschikken én over een apart asbestattest gemeenschappelijke delen.
Tegen 2032 moet voor elk gebouw van vόόr 2001 een asbestattest opgesteld zijn, ook als er geen plannen zijn voor een eigendomsoverdracht. Bij verhuur is er nog geen verplichting, maar áls u over een asbestattest beschikt, bent u verplicht om een kopie te bezorgen aan de (nieuwe) huurders.
Bij renovatie- en sloopwerken waarbij asbesthoudende materialen kunnen aangetroffen worden.
Met het oog op de codex welzijn op het werk is elke werkgever verplicht een inventaris te laten opstellen van de werkplaats waar hij zijn werknemers tewerkstelt. Dat geldt ook als werknemers werken gaan uitvoeren in een privéwoning.
Voorbereiding en plaatsbezoek
Vόόr het opstellen van een asbestinventaris dient er een opdrachtformulier ingevuld te worden. Dit formulier wordt ter plaatse overlopen om zeker te zijn dat alles duidelijk en correct is. Van zodra het formulier ondertekend is kan de inspectie van start gaan. U kan het formulier ook vooraf invullen. Het wordt u dan na bevestiging van het plaatsbezoek bezorgd via e-mail.
Asbest kende heel veel toepassingen.
Het werd verwerkt in meer dan 3.500 materialen en is te vinden in woningen, gebouwen, installaties en zelfs voertuigen. Deskundigen ontdekken ook vandaag nog regelmatig nieuwe varianten van asbesthoudende bouw- of isolatiematerialen.
Bij materialen met vast of hechtgebonden asbest zitten de vezels stevig vast in het dragermateriaal.
Meest voorkomend:
- materialen in asbestcement, zoals dakleien, golfplaten, buizen, lambriseringen, voorwerpen in imitatiemarmer, bloembakken, afvoergoten en onderdakplaten
- vloertegels uit kunststof, zoals vinyltegels
- asbesthoudende mastiek of asbesthoudende bitumen of dakbedekking (ook wel ‘roofing’ genoemd)
- asbesthoudende (tegel)lijm
Zolang u correct omgaat met deze materialen (niet schuren, breken, slijpen of boren) komen er weinig of geen asbestvezels vrij en zijn de gezondheidsrisico’s gering.
Bij niet-hechtgebonden of ‘los’ asbest kunnen de vezels makkelijk vrijkomen. Toepassingen met los asbest zijn daarom veel gevaarlijker.
Meest voorkomend:
- plaasterisolatie rond leidingen van de centrale verwarming, asbesthoudende pakkingen en dichtingen
- afdichtingskoorden van verwarmingsketels of kachels
- asbestvilt en -karton onder vinylvloeren.
Typische asbesttoepassingen in oudere gebouwen :
dakleien - golfplaten - schouwkap en schouwpijp - onderdakplaten - gevelleien - isolatie rond leidingen, verwarmingsbuizen, radiatoren - vloertegels (asbesthoudend vinyl met asbestlijm) - gevelbekleding - schouwpijpen - afvoerbuizen en goten - bloembakken - afdichtingskit rond ramen - venstertablet, deurdorpel, traptreden uit imitatiemarmer - afdichtingskoord in deurtjes van oude gaskachels of als afdichting aan cv-leiding of radiatoren - sommige bakelietproducten -glasalplaat in keukenmeubelen - ...